ႏိုင္ငံေတာ္ဒုတိယသမၼတ (၁) ဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္ေသာပုဂၢလိကက႑ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ ပုဂၢလိက႑လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ လစဥ္ပံုမွန္အစည္းအေဝးရလဒ္မ်ား

ႏိုင္ငံေတာ္ဒုတိယသမၼတ (၁) ဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္ေသာပုဂၢလိကက႑ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ ပုဂၢလိက႑လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ လစဥ္ပံုမွန္အစည္းအေဝးရလဒ္မ်ား

ကေလး-တမူးနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက႑
ကေလး-တမူးနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကုန္သည္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦးလွေမာင္ တင္ျပပါသည္။
၁။ ျမန္မာ/အိႏိၵုယ/တမူးနယ္စပ္တြင္ ကုန္သြယ္ေရးစခန္းကို ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္၍ ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယခုအခ်ိန္တြင္ လွ်ပ္စစ္မီး ၊ ဆက္သြယ္ေရးဖုန္းႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းမ်ားေကာင္းမြန္လာၿပီးကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားလည္းတိုးတက္လာခဲ့ပါသည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈမ်ားလည္းယခင္ကာလမ်ားထက္ မ်ားစြာျမင့္မားတုိးတက္လာပါေၾကာင္း၊ အိႏိၵယႏိုင္ငံ၏ ဝယ္လုိအားေစ်းကြက္သည္ အလားအလာေကာင္းမြန္ၿပီး ႀကီးမားသည့္ ေစ်းကြက္တစ္ခုျဖစ္လာေနပါသျဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈက႑တြင္ ျမန္မာ့ပို႔ကုန္ေစ်းကြက္ အသာစီးရရွိထားသည့္ တစ္ခုတည္းေသာေစ်းကြက္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
၂။ ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ေနေသာ္လည္းသတ္မွတ္ထားေသာကုန္သြယ္ေရးဇုန္မရွိပါေၾကာင္း၊ တမူးနယ္စပ္တြင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တစ္ခုလိုအပ္ေနပါေၾကာင္း။
၃။ ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ ပို႔ကုန္/သြင္းကုန္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံေတာင္သူမ်ားစိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္သည့္ ထြက္ကုန္သီးႏွံမ်ားကိုစနစ္တက် သိုေလွာင္၍ တန္ဖိုးျမင့္ ထုတ္ကုန္ ထုတ္လုပ္ၿပီးပို႔ကုန္ပမာဏ ျမွင့္တင္ႏိုင္ေရး ၊ ႏွစ္နိုင္ငံကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားပိုမုိဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကိုေရွးရႈ၍ တမူးနယ္စပ္တြင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တစ္ခုေဆာလ်င္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ ေပးႏိုင္ပါရန္။

ျမဝတီနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက႑

ျမဝတီနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကုန္သည္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ေဒၚသင္းသင္းျမတ္မွ တင္ျပပါသည္။
၁။ ျမန္မာ့လယ္ယာထြက္ကုန္ပစၥည္း (၅) မ်ိဳးအား Quota စနစ္မရွိပဲအခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳသည့္ Form D အက်ိဳးခံစားခြင့္အား ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၅) ရက္ေန႕ႏွင့္ (၆) ရက္ေန႕တြင္ ျမဝတီၿမိဳ႕ Grade One Hotel ၌ က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျမန္မာ-ထိုင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးပူးတြဲေကာ္မတီ JBTC အစည္းအေဝး၌ ႏွစ္ဖက္အစိုးရဌာန G To G သဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္းေျမျပင္တြင္ လက္ေတြ႕ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႕ရာ၌ ထိုင္းႏိုင္ငံဖက္သို႕ တင္ပို႕ခြင့္မရရွိခဲ့ပါေၾကာင္း။
ျမန္မာ-ထိုင္းႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈတြင္ “Win to Win ျဖစ္ရမည္”ညွိႏႈိင္းခဲ့ၾကေသာ္လည္းလက္ရွိကုန္သြယ္မႈစနစ္တြင္ ထိုင္းဖက္မွ သြင္းကုန္ပမာဏပိုမိုမ်ားျပားၿပီး ျမန္မာ့လယ္ယာထြက္ ပို႕ကုန္ပစၥည္းမ်ားမွာ ၄င္းတို႕၏ Quota စနစ္၊ ႀကီးျမင့္သည့္ အခြန္စနစ္မ်ားျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားရွိေနပါေၾကာင္း။
ဒုတိယအၾကိမ္ ျမန္မာ-ထုိင္းႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးပူးတြဲေကာ္မတီအစည္းအေဝးမွ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္အတုိင္း ျမန္မာ့လယ္ယာထြက္ကုန္ပစၥည္း(၅)မ်ိဳးအားထုိင္းနုိင္ငံဖက္မွ Quota စနစ္မရွိပဲ Form D အက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိနုိင္ေရးနွင့္ ထပ္မံ၍ က်န္ရွိေသာလယ္ယာထြက္ကုန္မ်ားကိုလည္း Quota စနစ္မရွိဘဲ Form D အက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိႏုိင္ရန္။
၂။ ျမန္မာ-ထုိင္းႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး (IICBTA) စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ထုိင္းနုိင္ငံအတြင္းသို႔ ျမန္မာခါလီကား / ကုန္မဲ့ကားမဝင္ရေၾကာင္း (IICBTA MOU) တြင္ ထုိင္းနုိင္ငံမွ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားသည္ကိုသိရွိရပါေၾကာင္း။ ျမန္မာ-ထိုင္းကုန္သြယ္မႈအေျခအေနအရထုိင္းပုိ႔ကုန္ႏွင့္ျမန္မာပို႔ကုန္ ကြာျခားခ်က္မွာ (၁၀၀း၁) ခန္႔မ်ွသာျဖင့္ ျမန္မာကားမ်ားကုန္ပစၥည္းရရွိရန္ လြန္စြာခက္ခဲသြားနုိင္ပါေၾကာင္း။မိမိတို႔ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွ ခ်ိတ္ဆက္ဝယ္ယူထားေသာကုန္ပစၥည္းမ်ားအား ျမန္မာကားမ်ားနွင့္ ဝင္ေရာက္သယ္ေဆာင္ရန္ အခက္အခဲမ်ားလည္းၾကဳံေတြ႔လာႏုိင္ပါေၾကာင္း။

(IICBTA) အရမိမိႏုိင္ငံ၏ ကုန္မဲ့ခါလီကားမ်ားထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းဝင္ေရာက္ခြင့္မရွိပါကမိမိႏုိင္ငံ၏ သယ္ယူပို႔ေဆာာင္ေရးလုပ္ငန္းနွင့္ Logistics လုပ္ငန္းမ်ားရပ္ဆိုင္းသြားႏုိင္ပါသျဖင့္ ျမန္မာကုန္ကားမ်ားကုန္ပစၥည္းပါသည္ျဖစ္ေစ၊ မပါသည္ျဖစ္ေစလြတ္လပ္စြာဝင္/ထြက္ခြင့္ကုိမိမိတုိ႔ျမန္မာဖက္မွ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲျပီးမွသာ MOU လက္မွတ္ေရးထုိးသင့္ပါေၾကာင္း။

၃။ ကုန္သြယ္မႈျမွင့္တင္ေရးနွင့္ ပတ္သက္၍ ပုိ႔ကုန္တင္ပို႔မွႈ ပုိမိုတိုးတက္ေစေရးသည္ ႏုိင္ငံေတာ္မွ အဓိကေဆာင္ရြက္ေနသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ကုန္သည္လုပ္ငန္းရွွင္မ်ားအေနနွင့္ ပို႔ကုန္တင္ပုိ႔ရာတြင္ ၾကဳိတင္ခြန္ ၂% ကိုအခြန္ေပးသြင္းၾကရပါေၾကာင္း၊အေကာက္ခြန္စည္းၾကပ္တန္ဖိုး၏ AV တန္ဖိုးေပၚ ၾကိဳတင္ခြန္၂%ေပးသြင္းရသျဖင့္ အခြန္အခမ်ားစြာေပးသြင္းၾကပါေၾကာင္း။ကုန္သြယ္မႈျမွင့္တင္ေရးအတြက္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ပို႔ကုန္တင္ပို႔မႈအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္မွ VAT ျပန္ေပးေသာ္လည္းမိမိတို႔ႏုိင္ငံေတာ္အေနႏွင့္ VAT ျပန္ေပးမလိုေသာ္လည္းလက္ရွိပို႔ကုန္တင္ပို႔မႈတြင္ ေကာက္ခံေနသည့္ ႀကိဳတင္ခြန္ (၂%)ကိုေျဖေလ်ာ႕ေပးသင့္ေၾကာင္းတင္ျပအပ္ပါသည္။ သို႕မွသာပို႕ကုန္တင္ပို႕မႈျမွင့္တင္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳမွာျဖစ္ၿပီးသြင္းကုန္တင္သြင္းသည့္အေပၚ၌သာအခြန္အခပိုမိုေကာက္ခံသင့္ပါေၾကာင္း။

၄။ ယခုအခါ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈလမ္းေၾကာင္းမ်ားပြင့္လင္းတိုးတက္လာၿပီးျဖစ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံမွထြက္ရွိသည့္ လယ္ယာကိုင္းကၽြန္းထြက္သီးႏွံမ်ားကိုလာအို၊ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ထိုင္းႏိုင္ငံမွတစ္ဆင့္ Transit Trade ျဖင့္ တိုက္ရိုက္တင္ပို႕ေရာင္းခ်ႏိုင္ေသာ္လည္းမေလးရွားႏိုင္ငံသို႕ တင္ပို႕ရာ၌ MOU မရွိထားဟုဆို၍ Transit Trade ျပဳလုပ္မရဘဲထိုင္းႏိုင္ငံကိုသာေရာင္းခ်ေပးရပါေၾကာင္း၊ ထုိင္းႏိုင္ငံမွ ေစ်းကြက္အသာစီးရေနပါေၾကာင္း၊ထိုင္းႏိုင္ငံမွတစ္ဆင့္ Transit Trade စနစ္ျဖင့္ မေလးရွားႏိုင္ငံသို႕ တင္ပို႕ခြင့္ရရွိပါကပို႕ေဆာင္လာႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အေနႏွင့္လည္းပို႕ကုန္ျမွင့္တင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုတိုးျမွင့္ေဆာင္ရြက္လာႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ျမဝတီနယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈအေနျဖင့္ ထိုင္းဖက္မွသြင္းကုန္ပမာဏပိုမိုမ်ားျပားၿပီး ျမန္မာဖက္မွ ပို႕ကုန္ပမာဏမွာလြန္စြာနည္းပါေနပါေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊ ျပည္တြင္းမွ ပို႕ကုန္ပစၥည္းမ်ားပိုမိုတင္ပို႕ႏိုင္ရန္ ျမန္မာ့လယ္ယာကိုင္းကၽြန္းထြက္ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ပဲမ်ိဳးစံု၊ သီဟိုရ္ဆံ၊ ေျပာင္း၊ ေျပာင္းဆန္စသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကိုထိုင္းႏိုင္ငံမွတဆင့္ Transit Trade စနစ္ျဖင့္ လာအို၊ ဗီယက္နမ္ကဲ့သို႔မေလးရွားႏိုင္ငံအားတိုက္ရိုက္တင္ပို႕ေရာင္းခ်ခြင့္ရရွိႏုိင္ေရးအတြက္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံႏွင့္အစိုးရခ်င္းညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါေၾကာင္း။

ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မည့္ လယ္ယာထြက္ကုန္ဆိုင္ရာဓါတ္ခြဲခန္းမ်ားထူေထာင္ႏိုင္ေရးက႑
ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးရဲမင္းေအာင္ တင္ျပပါသည္။

၁။ ႏိုင္ငံတကာဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္စစ္ေဆးသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည့္ SGS၊ OMIC၊ CCIC တို႕အားဓါတ္ခြဲခန္းမ်ားတည္ေထာင္ရန္အတြက္ ေျမဧက (၁၀/၁၅) ဧကခန္႕ကိုအထူးအစီအစဥ္ျဖင့္ စီစဥ္ေပးရန္ႏွင့္ သက္သာေသာ ႏႈန္းျဖင့္ ႏွစ္ရွည္ငွားရမ္းေပးရန္။
၂။ ယခုကိစၥရပ္အေပၚ အေသးစိတ္ဆက္လက္ေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္အတြက္ UMFCCI၊ SGS၊ OMIC၊ CCIC စေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ တာဝန္ယူညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမည့္ ဌာနတစ္ခု (Focal department) ေရြးခ်ယ္ သတ္မွတ္ေပးရန္။
၃။ အရည္အေသြးအဆင့္မီေသာဓါတ္ခြဲခန္းသံုးဓါဓာကုန္ၾကမ္းပစၥည္းမ်ားကိုလြယ္ကူစြာအသံုးျပဳခြင့္ႏွင့္ တင္သြင္းခြင့္ ရရွိေရးကိုစီစဥ္ေပးရန္။
၄။ UMFCCI ႏွင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႕ ပူးေပါင္း၍ ISO 170025: 2017 ႏွင့္ပတ္သက္ေသာပညာေပးသင္တန္းကိုဖြင့္လွစ္ႏိုုင္ေရးစီစဥ္ေပးရန္။

ပဲမ်ိဳးစံုႏွင့္ႏွမ္းလုပ္ငန္းက႑
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာပဲမ်ိဳးစံုႏွင့္ ႏွမ္းကုန္သည္အသင္းဥကၠ႒ ဦးထြန္းလြင္ တင္ျပပါသည္။
၁။ ပုိ႔ကုန္သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင့္ MACCS System ျဖင့္ေဖာင္ျဖည့္သြင္းရာတြင္ အမ်ားအားျဖင့္ Agency မ်ားအားလုပ္ငန္းအပ္ႏွံေဆာင္ရြက္ရျခင္းျဖစ္ရာအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ မွားယြင္းမႈမ်ားရွိတတ္ကာကုမၸဏီတစ္ခုလွ်င္ (၃) ႀကိမ္သာေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္ဟုသတ္မွတ္ထား၍ (၃) ႀကိမ္ထက္ ေက်ာ္လြန္ခ်ိန္တြင္ ကုမၸဏီအေနျဖင့္ နစ္နာမႈရွိပါေၾကာင္း။
၂။ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ဗဟိုဘဏ္မွ ၃၁ – ၇- ၂၀၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ပို႔ကုန္/သြင္းကုန္လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနၾကသူမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားသိရွိႏိုင္ပါရန္ ေၾကညာခ်က္တြင္ပါရွိသည့္ စည္းကမ္းမ်ားမွ ကုမၸဏီတစ္ခုသည္အမ်ားဆံုး (၃)ႀကိမ္အထိသာလႊဲေျပာင္းေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ၊ (၄) ႀကိမ္ေျမာက္ ဘဏ္လႊဲေျပာင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းကိုခြင့္ျပဳေပးမည္မဟုတ္ေၾကာင္းေဖာ္ျပထားျခင္းအား ျပန္လည္သံုးသပ္ေပးရန္။

အေထြေထြက႑
ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးကုန္သည္မ်ားႏွင့္စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦးကိုကိုႀကီးတင္ျပပါသည္။
၁။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ရွိေသာဆန္ကြဲမ်ားအားတရုတ္ႏုိင္ငံသို႕ တရားဝင္တင္ပို႕လ်က္ရွိရာ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားသေဘာတူထားေသာဆန္Protocolအရဆန္၊ ဆန္ကြဲအယူအဆခြဲမႈေၾကာင့္ 2019 ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွစတင္၍ ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည့္အတြက္ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ မူဆယ္သို႕ ေရာက္ရွိေနေသာဆန္ကြဲတန္ ၅၀၀၀ သည္ ဂိုေဒါင္တြင္ သိုေလွာင္ထားၿပီး MOU ျပင္ဆင္မႈအားေစာင့္ဆိုင္းေနခဲ့ပါေၾကာင္း။
၂။ ၄င္း ဆန္ကြဲမ်ားသည္ ကုန္ေလွာင္ရံုထဲတြင္ (၄) လခန္႕ ၾကာျမင့္လာသည့္အတြက္ စတင္ပ်က္ဆီးေနသည့္ အေျခအေနျဖစ္ပါေၾကာင္း၊မူဆယ္မွ ျပည္တြင္းသို႕ ျပန္လည္သယ္ေဆာင္ပါကသယ္ယူစရိတ္ ႏွစ္ဆခန္႕ ျမင့္တက္သြားပါသျဖင့္ ျပန္သယ္ရန္ အခက္ႀကံဳေနရပါေၾကာင္း၊ ေဒသတြင္းေရာင္းခ်ပါကဆန္ကြဲစားသံုးမႈနည္းျခင္း၊ စက္မႈကုန္ၾကမ္းအသံုးျပဳမႈမရွိသည့္အတြက္ အခက္အခဲမ်ားႀကံဳေတြ႕ေနရပါေၾကာင္း။
၃။ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကားသက္ဆုိင္သည့္ဌာနဆုိင္ရာမွ ေစာလ်င္စြာညွိနႈိင္းျပီးဆန္ကြဲProtocol ျပင္ဆင္မႈ စာခၽြန္လႊာေရးထုိးေပးႏုိင္ပါကလက္ရွိနယ္စပ္ျမိဳ႕တြင္ ေသာင္တင္ေနေသာဆန္ကြဲမ်ားေရာင္းခ်နုိ္င္သည့္အျပင္ လက္ရွိျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ေစ်းႏႈန္းနိမ့္က်ေနေသာဆန္ကြဲမ်ားပါ တရုတ္ႏုိ္င္ငံေစ်းကြက္သို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်နုိင္ပါေၾကာင္း။ စသည္ျဖင့္တင္ျပခဲ့ၾကသည္။

(၂၉) ႀကိမ္ေျမာက္အျဖစ္ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္တြင္ က်င္းပသည့္ ကေလး-တမူးနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက႑၊ ျမဝတီနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက႑၊ ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မည့္ လယ္ယာထြက္ကုန္ဆိုင္ရာဓါတ္ခြဲခန္းမ်ားထူေထာင္ႏိုင္ေရးက႑ႏွင့္ ပဲမ်ိဳးစံုႏွင့္ႏွမ္းလုပ္ငန္းက႑ တို႕ကိုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။