ကမာၻလံုးခ်ီဆနၵျပပြဲမ်ား

ကမာၻလံုးခ်ီဆနၵျပပြဲမ်ား

တစ္ကမာၻလံုးမွာ အခုျဖစ္ေနတဲ့ဆနၵျပပြဲေတြဟာ မီးပြားေလး
တစကေန စျဖစ္ၾကတာပါပဲ။
– ခ်ီလီဆနၵျပပြဲဆိုရင္ မက္ထရိုရထားခတက္တာကေန စျဖစ္
တယ္။
– လက္ဘနြန္ဆနၵျပပြဲဆိုရင္ Whatapps ဖံုးေျပာတာကို
အခြန္ေကာက္တာကေနစျဖစ္တယ္။
– ေဟာင္ေကာင္ဆိုရင္တရားခံလႊဲေျပာင္းေပးေရးဥပေဒၾကမ္း
ကေနစျဖစ္တယ္။
မီးပြားေလးေတြကစျဖစ္ေပမယ့္ အခ်ိန္တိုေလးအတြင္းမွာမီး
ေတာက္ႀကီးျဖစ္သြားၾကတယ္။

ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတ
ေျမ႔ေျမ႔ေလာင္ျမိဳက္ေနတဲ့ မညီမ်ွမႈေတြ၊ မေက်နပ္ခ်က္ေတြ၊
ဖိနွိပ္မႈေတြ၊ မလြတ္လပ္မႈေတြအစရွိတဲ့ေလာင္မီးေတြပါ ကူး
ကုန္ၾကတာကိုး။

က်ြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ အခု ဆနၵျပပြဲေတြဟာ အုပ္စိုးသူ
လူတန္းစားေတြ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထက္ကဖိထားလို႔ နင္း
ျပားျပည္သူေတြရဲ႕ ရုန္းၾကြလာမႈပဲ။ ဒါေတာင္ ထိပ္ပိုင္းပဲေပၚ
ေသးတယ္လို႔ဆိုၾကတယ္။

LSE က ပါေမာကၡ John Chalcraft ကေတာ့ နိုင္ငံ
ေရးထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့ေန
ရင္၊ အာဏာအက်ပ္အတည္းရွိေနတယ္လို႔ ခံစားခ်က္ေတြ
ျဖစ္ေပၚေနရင္၊ ေ၀ဒနာေတြနဲ႔ မေက်နပ္ခ်က္ေတြ ထုထည္
ႀကီးမားေနရင္ ခုလို မီးပြားေလးက မီးေတာက္ႀကီးျဖစ္သြား
မွာပဲလို႔ဆိုပါတယ္။

ခုျဖစ္ေနၾကတာလည္း အဲ့သေဘာပါပဲ။ အဲ့ေတာ့ လက္ရွိ
ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ အဆင္ေျပသြားခဲ့ရင္ေတာင္ ဆနၵျပပြဲ
ေတြ ရပ္ပါ့မလားဆိုတာ စဥ္းစားစရာပါ။

ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ဦးေဆာင္မႈ

အခုဆနၵျပပြဲေတြမွာ အဓိကကေက်ာင္းသားေတြဦးေဆာင္
ေနၾကတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆနၵျပပြဲေတြကို ျဖစ္ေစတဲ့
မီးပြားေတြကေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ခ်ည္းသက္ဆိုင္တဲ့အေရး
ကိစၥေတြ မဟုတ္ဘူး။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္လံုးနဲ႔ သက္
ဆိုင္တဲ့အေရးကိစၥေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိကကေတာ့
ေက်ာင္းသားေတြက ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားခဲ့ၾကတယ္။

တကယ္ကဆနၵျပပြဲေတြေရရွည္သြားဖို႔ဆိုရင္ေက်ာင္းသား
ေတြသက္သက္နဲ႔တင္မရဘူး။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႀကီးတစ္ရပ္
လံုးပါ၀င္လာဖို႔လိုတာေရာ၊ ဒီေတာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔စတင္
ဆနၵျပသူေတြၾကားကအခ်ိတ္အဆက္ကလည္းအေရးႀကီး
တယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ဆနၵျပပြဲေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕
ျပသနာေတြမွာအရင္းတည္ထားေလေတာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္း
တစ္ရပ္လံုးလည္း အလြယ္တကူ ရုန္းၾကြနိုးျကားပါ၀င္လာ
ျကတာကိုေတြ႔ရတယ္။

ေနာက္ထူးျခားခ်က္တစ္ခုကအခုျဖစ္ေနတဲ့ဆနၵျပလႈပ္ရွား
မႈေတြဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာ
ေတြကိုလည္းေတြ႔ရတယ္။ နည္းပညာတိုးတက္လာတဲ့အ
က်ဳိးဆက္လို႔လည္းဆိုရမယ္ထင္တယ္။
ဥပမာ-ေဟာင္ေကာင္ဆနၵျပပြဲေတြနဲ႔ စပိန္ကာတာလန္ေဒ
သက ဆနၵျပပြဲေတြမွာ ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြရွိေနတာကိုေတြ႔ရ
တယ္။ အဓိကရုဏ္းနွိမ္နင္းေရးရဲေတြနဲ႔ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္
မလဲဆိုတဲ့ နည္းနာေတြမ်ွေ၀တာမ်ဳိး၊ ဆနၵျပပြဲ အခ်င္းခ်င္း
အားေပးတဲ့ေၾကြးေၾကာ္သံေတြကိုေအာ္တာမ်ဳိးေတြရွိတယ္
လို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆိုၾကပါတယ္။

ေနာက္ျပီးဆနၵျပပြဲေတြဟာအၾကမ္းမဖက္ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့နည္း
နဲ႔စတင္ခဲ့ၾကေပမယ့္ နိုင္ငံေတာ္က အသံုးျပဳလာတဲ့ အဓိ
ကရုဏ္း နွိမ္နင္းနည္းေတြကို တုန္႔ျပန္ျပီး အျခားနည္းနာ
ေတြကိုလည္း သံုးလာျကတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆို
ျကပါတယ္။

ေသခ်ာတာတစ္ခုကေတာ့အစိုးရေတြဘက္ကလိုက္ေလ်ာ
မႈေတြလုပ္လာၾကေပမယ့္ ဒီဆနၵျပပြဲေတြဟာ အလြယ္တ
ကူရပ္တန္႔သြားဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ေနာက္ကြယ္က မညီမွ်
တမႈ အေၾကာင္းရင္းခံေတြ၊ မေက်နပ္ခ်က္အေၾကာင္းရင္း
ခံေတြ၊ အခြင့္အေရးဆံုးရံႈးေနတာေတြ၊ လြတ္လပ္မႈ ကင္း
မဲ့ေနတာေတြ ဒါေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔
လိုပါတယ္။

တကယ္လို႔ ဒါေတြကို ေျဖရွင္းမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ခနတြင္း
ခ်င္းေျဖရွင္းလို႔ရေကာင္းတာမ်ဳိးေတြမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္
ယူေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥေတြပါ။ဒါေၾကာင့္လည္းဆနၵျပပြဲေတြ
ဟာ အလြယ္တကူနဲ႔ ရပ္တန္႔သြားဖို႔လည္း မလြယ္နိုင္ဘူး
လို႔ဆိုရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္၂၀၁၈-၁၉ကေတာ့တကမာၻလံုးကျပည္
သူလူထုေတြ ရုန္းထနိုးၾကားလာတဲ့ အခါသမယလို႔ ေျပာ
ရမယ္ထင္ပါတယ္။

(CNN က McKenzie ေရးထားခဲ့တဲ့ “A single
grievance sent protestors to the streets,
but wider discontent has kept them
there ကို ကိုးပါတယ္။ ပံုကလည္း CNN ကပါ။ တ
ကမာၻလံုးမွာ ၂၀၁၉ အတြင္းဆနၵျပပြဲေတြျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ေန
ရာေတြပါ။)

Ko Ye