ျပည္ေထာင္စုေန႔အမွတ္တရအထူးေဆာင္းပါး။။

အဂၤလိပ္ႏွင့္တ႐ုတ္အၿပိဳင္လုခဲ့တဲ့ကခ်င္ေတာင္တန္း။။

အဂၤလိပ္တို့ဟာ၁၈၈၅ ‌နို၀င္ဘာလေနာက္ဆုံးပတ္ မွာဘံု‌ေဘဘာမားအေရးကိုအေၾကာင္းျပဳကာျမန္မာေနျပည္ေတာ္ကိုသိမ္းယူၿပီး ျမန္မာဘုရင္ကိုလည္း နန္းခ်ၿပီး ရတနာရီကိုေခၚေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
၁၈၈၆ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၁ရက္ေန႔မွာျမန္မာနိုင္ငံဟာ အဂၤလိပ္ပိုင္အိႏၵိယာအင္ပါယာ၏အစိတ္အပိုင္းျဖစ္လာခဲ့တယ္။

သို့ေသာ္ရွမ္းေစာဘြားနယ္၊ကရင္နီေစာဘြားနယ္မ်ားကိုေတာ့ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေစာဘြားနယ္မ်ားကိုေတာ့ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေပးခဲ့ၿပီးျမန္မာေျမျပန႔္ေဒသျဖစ္တဲ့ ပဲခူးတိုင္း၊မႏၲေလးတိုင္း၊ရခိုင္နယ္ နဲ႔တနသၤရီေဒသမ်ားဟာ တိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ယခင္ရွမ္းနယ္ေတြျဖစ္တဲ့ မိုးညႇင္းနယ္၊မိုးေကာင္းနယ္တို့အားျမစ္ႀကီးနားစီရင္စုအျဖစ္၎၊ဘုရင္ပိုင္ ဗန္ေမာ္ေဒသဟာ ဗန္ေမာ္စီရင္စု အျဖစ္ စစ္ကိုင္းခရိုင္လက္ေအာက္သို့ထဲ့သြင္းခဲ့ပါတယ္။

၁၉၁၀အထိ အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဟာ ခမ္းတီးလုံ လို့ေခၚတဲ့ပူတာအိုေဒသ၊ေမခ_ေမလိခၾကားက ႀတိဂံေဒသနဲ႔ကခ်င္ေတာင္တန္းေတြကိုမေရာက္ေသးပါ။

၁၉၁၁မွာ ယခင္ျမန္မာဘုရင္လက္ေအာက္ခံခမ္းတီလုံေစာဘြားက ျမစ္ႀကီးနားအေရးပိုင္ကိုအေရးတႀကီးအေၾကာင္းၾကားလာပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးေတြ ေဒသခံ ရြာလူႀကီးေတြကို သူႀကီးခန႔္စာေတြ၊တ႐ုပ္အလံနဲ႔ ဆြမ္ယက္ဆင္ဓါတ္ပုံေတြေပးေနတယ္လို့ဆိုပါတယ္။
အေၾကာင္းက အဂၤလိပ္တ႐ုတ္ နယ္စပ္ မက္မဟြန္းမ်ဥ္းေၾကာင္းကို ဘဂၤါလားနယ္ ဆင္းမလားေတာင္ေပၚၿမိဳ့မွာေရးဆြဲေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ေတြကႀတိဂံနယ္နဲ႔ကခ်င္ေတာင္တန္းဟာ တ႐ုတ္ပိုင္ဆိုၿပီတ႐ုတ္အစိုးရကိုယ္စားလွယ္သံအမတ္ႀကီးကေတာင္းဆိုးေနပါတယ္။

လူေနနည္းၿပီးေတာင္တန္းေပၚမ်ားတဲ့ ကခ်င္ေတာင္တန္းနယ္ဟာ အေရးပါတဲ့နယ္ေျမတစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။

ေနထိုင္တဲ့တိုင္းရင္းသားေတြကလီဇူး၊ရ၀မ္း၊လခ်ိပ္၊ခမ္းတီးရွမ္းနဲ႔ ဂ်မ္းေဖာ္လူမ်ိဳးတို့ျဖစ္ပါတယ္။

အေရးႀကီးလာတဲ့ကခ်င္ေတာင္တန္းနယ္ ကို စုံစမ္းေရးအဖြဲ႕အျဖစ္ ၁၉၂၇ခုႏွစ္မွသာဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအဖြဲ႕ကကခ်င္ေတာင္တန္းမွာေနထိုင္တဲ့ သူႀကီးေတြကို တ႐ုတ္အေၾကာင္းေမးပါတယ္။အခ်ိဳ့က”မသိ၊မေတြ႕၊မၾကား”ဟုေျဖဆိုၾကပါတယ္။

အဲဒီမွာတ႐ုတ္ သူလၽွို ဆေလာ္ခန္း‌ေနာင္းေပးသြားတဲ့ ခန႔္စာေတြ၊အလံေတြ၊ဓါတ္ပုံေတြနဲ႔ေျမပုံေတြကို
အဂၤလိပ္ အရာရွိ ကပ္ပတိန္ေရာဘတ္ ကသိမ္းယူနိုင္ခဲခဲ့ၾကတယ္။

၁၉၃၀မွာေတာ့ ကခ်င္ေတာင္တန္း ႀတီဂံေဒသကို ေတာင္တန္းေဒသအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာသိမ္းသြင္းလိုက္ၿပီးကၽြန္ေမြးတဲ့စနစ္ကိုဖ်က္သိမ္းလိုက္တယ္။

၁၉၃၅ခုႏွစ္၉၁ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရ ဘုရင္းခံ၏ တိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ေတာင္တန္းနယ္ေတြမွာကခ်င္ေတာင္တန္းပါ၀င္ပါတယ္။ေတာင္တန္း၀န္လို့ေခၚတဲ့ နယ္ျခားေဒသအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရွိေတြနဲ႔ကခ်င္ဒူဝါေတြေပါင္းၿပီးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကတယ္။

အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးခိုင္မာလာတဲ့အခါ တ႐ုတ္သူလၽွိုေတြ ကခ်င္ေတာင္တန္းကိုအလာၾကဲသြားခဲ့ပါတယ္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလာမွာေတာ့ ဂ်ပန္ေတြျမစ္ႀကီးနား မိုးေကာင္းအထိသာ လာေရာက္ခဲ့ၿပီးကခ်င္ေတာင္တန္းနဲ႔ပူတာအို ကို ေရာက္မလာခဲ့ပါ။ကခ်င္ေတာင္တန္းသားေတြက မဟာမိတ္ေတြနဲ႔အတူ ဂ်ပန္ေတြကို တိုက္ခိုက္နိုင္ခဲ့ပါတယ္

ဒုတိယကမၻာစစ္အၿပီးျမန္မာနိုင္ငံကို အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ကေနလြပ္လပ္ေရးေပးရမွာပါ။ ျမန္မာျပည္မရဲ့လြပ္လပ္ေရးမွာ ေတာင္တန္းနယ္ေတြပါ၀င္သင့္မ၀င္သင့္ကိုေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ကခ်င္ဒူဝါေတြက ရွမ္းေစာဘြားေတြနည္းတူ ျပည္မနဲ႔ေပါင္းၿပီးလြပ္လပ္ေရးယူဖို့ ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၂ရက္ေန႔မွာ ေတာင္တန္းျပည္မပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ကိုလက္မွတ္ထိုးခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၈ခုႏွစ္လြပ္လပ္ေရးရတဲ့အခါမွာ ႀတီဂံနယ္လို့ေခၚတဲ့ကခ်င္ေတာင္တန္း၊ပူတာအိုနယ္၊စစ္ကိုင္းတိုင္းထဲက ျမစ္ႀကီးနားခရိုင္နဲ႔ဗန္ေမာ္ခရိုင္ တို့ကိုေပါင္း‌ၿပီး ကခ်င္းျပည္နယ္အျဖစ္ဖြဲ႕ခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ အဂၤလိပ္ နယ္စပ္ စာခ်ဳပ္ မက္မဟြန္းမ်ဥ္းေၾကာင္း ကို တ႐ုတ္အစိုးရအဆက္ဆက္ ကလက္မခံခဲ့ပါဘူး၊ ၁၉၆၀တြင္ တ႐ုတ္စစ္တပ္ေတြ ကအိႏၵိယာနိုင္ငံထဲကိုက်ဴးေက်ာ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

သို့ေသာ္ ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔တ႐ုတ္နိုင္ငံ က ၁၉၆၁ခုႏွစ္မွာ မက္မဟြန္းမ်ဥ္းေၾကာင္း ကိုအေျခခံထားတဲ့ နယ္နိမိတ္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္မွာကခ်င္အမတ္ ေတြ ကန႔္ကြက္သည့္ၾကားမွ ကခ်င္ေက်းရြာသုံးရြာကို တ႐ုတ္နိုင္ငံပိုင္နက္ထဲသို့လြဲေျပာင္းေပးမွုအေပၚ ကခ်င္လူမ်ိဳးတို့ က ျမန္မာအစိုးရအေပၚမေၾကနပ္မွုေတြျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

ေနထြန္း

ကိုးကား။။
The Making of Burma by Dorothy Woodmen.
Races of Burma By. Maj C.M Enriqufz.

‌ေပါင္းေလာင္းသတင္းစဥ္။

GNowPress.